2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun Geçici 6’ncı maddesinde
“Kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 9/10/1956 tarihi ile 4/11/1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle, mülkiyet hakkından doğan talepler, bedel talep edilmesi hâlinde bedel tespiti ve diğer işlemler bu madde hükümlerine göre yapılır. Bu maddeye göre yapılacak işlemlerde öncelikle uzlaşma usulünün uygulanması dava şartıdır.
…
Bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir” hükmüne,
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa eklenen Ek 1’inci madde ile
“Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar hakkında, uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre içerisinde imar programları veya imar uygulamaları yapılır ve bütçe imkânları dâhilinde bu taşınmazlar ilgili idarelerce kamulaştırılır veya her hâlde mülkiyet hakkını kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılır/yaptırılır. Bu süre içinde belirtilen işlemlerin yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından mülkiyet hakkından kaynaklı bedele ilişkin açılacak davalar, adli yargıda görülür.” hükmüne,
Kamulaştırma Kanununa eklenen Ek 4’üncü madde ile
“Bu Kanun uyarınca mahkemelerce hükmedilen bedel, tazminat, vekâlet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, otuz gün içinde yatırılır. Bu süre içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde icra olunur.
Bu Kanun uyarınca yapılacak icra takiplerinde idare, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas
Kanununun 36 ncı maddesi uyarınca icranın geri bırakılmasını talep ederse idarenin teminat gösterme
zorunluluğu yoktur.
Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve
icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Kamulaştırma Bedelinin Tespitine İlişkin İlamlı İcrada Alınması Gereken Harçlar
2942 sayılı Kanun kapsamında açılan kamulaştırma bedelinin tespiti davalarına ilişkin ilamların icra takibine konu edilmesi durumunda, aynı Kanun’un Ek m. 4/3 ile 492 sayılı Kanun gereğince maktu başvurma harcı ile maktu yerine getirme harcı alınması gerekir.
FİİLEN El Atılan Taşınmazlar Hakkındaki Tazminata İlişkin İlamlı İcrada Alınması Gereken Harçlar
09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihleri arasında fiilen el atılan taşınmazlar hakkındaki tazminata ilişkin ilamların icra takibine konu edilmesi durumunda, 2942 sayılı Kanun’un Geçici m. 6/1-7 ile 492 sayılı Kanun gereğince maktu başvurma harcı ile maktu yerine getirme harcı alınması gerekir.1
04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atılan taşınmazlar hakkındaki tazminata ilişkin ilamların icra takibine konu edilmesi durumunda, 492 sayılı Kanun gereğince maktu başvurma harcı ile icra takibinin aşamalarına göre nispi tahsil harcı alınması gerekir.2
HUKUKEN El Atılan Taşınmazlar Hakkındaki Tazminata İlişkin İlamlı İcrada Alınması Gereken Harçlar
2942 sayılı Kanun kapsamında açılan hukuken el atılan taşınmazlar hakkındaki tazminata ilişkin ilamların icra takibine konu edilmesi durumunda, 2942 sayılı Kanun’un Ek m. 1 ve Ek m. 4/3 ile 492 sayılı Kanun gereğince maktu başvurma harcı ile maktu yerine getirme harcı alınması gerekir.
- 2942 sayılı Kanun’un Geçici 6. maddesine göre kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle, mülkiyet hakkından kaynaklanan bedel taleplerinde bedel tespiti ve diğer işlemlerin bu madde hükümlerine göre yapılacağından. ↩︎
- 04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atılan taşınmazlar yönünden bedel taleplerinin kaynağını, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 E., 1956/6 K. ile 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 E., 1956/7 K. sayılı içtihatlarından aldığından. ↩︎
