Maaş Haczi ve Ücret Niteliğinde Olmayan Hizmet Gelirlerinin Haczi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

İki ayrı takip dosyasında borçluya ait emekli ikramiyesi, ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, fazla mesai ücretleri ve işçi hak edişlerinin haczedildiği, borçlunun şikayetinde haciz oranının 1/4 olması gerekirken ücretlerin tamamının haczedilmesinin doğru olmadığını iddia ettiği, mahkemece şikayetin reddine karar verildiği görülmüştür.

YARGITAY KARARI

4857 Sayılı İş Kanununun 35. maddesine göre işçinin almakta olduğu ücretlerin dörtte birinden fazlası haczedilemez. Aynı Kanunun 32. maddesinde de ikramiye, toplu sözleşme farkı ve nema da ücretten sayılacağından onların da aynı koşullarda haczini engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

4857 Sayılı İş Kanununun 32. maddesinde ifade edilen ikramiyeden anlaşılması gereken, işçiye maaş gibi belirli periyotlar halinde sürekli olarak yapılan ödemeler olup, icra takip dosyalarında haciz konusu yapılan ise emeklilik halinde ödenen emeklilik ikramiyesi olduğundan, olayda 4857 sayılı İş Kanununun 35. maddesinin uygulama yeri yoktur. Öte yandan emeklilik ikramiyesi 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu’nca ödenen gelir, aylık ve ödenek niteliğinde olmadığından anılan yasa hükümleri de uygulanamaz. Yine, emeklilik ikramiyesi maaş ve ücret niteliğinde bulunmadığından, İİK.nun 83. maddesinin de uygulama imkanı bulunmamaktadır.

O halde mahkemenin emeklilik ikramiyesi ile ihbar ve kıdem tazminatlarının tamamının haczedilebileceğine ilişkin kararı doğrudur.

Ancak 6772 Sayılı Kanun’un 4/2. maddesinde “Aylık istihkakların hesabında fazla mesai, evlilik, çocuk zamları veya primleri, ayni yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri gibi esas ücrete munzam tediyeler nazarı itibara alınmaz. Bu tediyelerden çeşitli işçi sigortalarının icabettirdiği primler kesilmez ve bu paralar borç için haczedilemez.” denilmiştir.

O halde mahkemece; taleple bağlılık ilkesini düzenleyen HMK’nun 26. maddesi gereğince talepten fazlasına hükmedilemeyeceği için borçlunun fazla mesai ücretleri ve zorunlu tasarruf nemaları üzerine konan haczin ¼ oranında uygulanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ

Borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.

KAYNAK: Yargıtay