Çek Alacağı ile Birlikte Doğan Çek Tazminatının Ek Takip Talebi ve Ödeme Emri ile Talep Edilmesi Mümkün Değildir

Yukarıda tarih ve numarası yazılı ilk derece mahkeme kararı aleyhine istinaf yasa yoluna başvurulmuş olmakla, Dairemizce HMK’nun 353. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda dosyadaki belgeler okundu, incelendi.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili aleyhine Akşehir İcra Dairesi dosyasından, karşı tarafın takip açıldıktan ve ilk ödeme emrinin müvekkiline tebliğ edildikten sonra müvekkili aleyhinde hukuka ve yasaya aykırı olarak 35.000,00 TL tutarında çek tazminatına ilişkin ikinci ödeme emri gönderdiğini, ödeme emrini genişletmesi için muvafakatlerinin bulunmadığını, takibin genişletilerek sonradan ikinci ödeme emri gönderilmesinin hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere yargıtay kararları gözetildiğinde imzadan dolayı ödenmemiş bir çeke dayalı çek tazminatı takibine girişilemeyeceğini, çek tazminatı talep edilmeyeceğini belirterek 35.000,00 TL’lik ödeme emrinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde; borçluya çıkartılan ek ödeme emrine ilişkin şikayeti kabul etmediğini, çekin bankaya ibrazı anında çekin karşılığının elinde bulunduran hamile ödenmediğini, çekin ödenmesinin sağlanmasında çeki keşide edenin ve lehtarın sorumluluğunun bulunduğunu, ciro eden lehtar yönünden de söz konusu durumun varlığının kabul edilmesi gerektiğini, şikayet dilekçesinden sonra ek beyan dilekçesi ile sunulan beyanların usulen değerlendirilmesinin mümkün olmadığını belirterek, davanın reddine, %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına ve %10 oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Temlik veren davalı vekili tarafından Akşehir İcra Dairesi icra takibinin en başında düzenlenen 15.12.2021 tarihli takip talebi ile birlikte alacaklı taraf için takibin değiştirilip genişletilmesi yasağı başlamış olup, icra dairesi kararı ya da işlemi ile dahi bu yasak bertaraf edilemeyeceği, bu çerçevede 350.000,00 TL’lik asıl alacağa yönelik takip devam ederken aynı dosya üzerinden ek takip talebinde bulunularak 35.000,00 TL’lik çek tazminatını da takibe ve dosya hesabına dahil etmek suretiyle ödeme emri düzenlenerek başlatılan takibe karşı, HMK’nun 141/2. maddesi uyarınca takibin bu şekilde genişletilmesine davacı borçlu tarafın muvafakatinin bulunmadığı yönündeki gerekçe ile 05.01.2022 tarihli 35.000,00 TL’lik çek tazminatı yönünden düzenlenen ödeme emrinin iptaline karar verildiği görülmüştür.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı alacaklı vekili dilekçesinde: Cevap dilekçesini tekrar etmekle birlikte, Çekin ibrazı anında karşılığının bulunmadığını ve çeke karşılığında ödeme yapılmadığını, konu ödeme emrinin subut bulması için gerekli tüm şartlar oluştuğunu, TTK kapsamında tanımlanan çek tazminatının şartları gerçekleşmişken aksi cihetine gidilerek şikayetin kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER ve GEREKÇE

İstinaf konusu, derdest takip dosyasında ek takip talebiyle daha önce istenmeyen çek tazminatı için ek ödeme emri gönderilmesine dair memur işleminin iptali talebine ilişkindir.

” …. aynı bononun, bedeli bölünmek sureti ile tarafları aynı farklı icra takiplerine konu edilerek tahsil edilmeye çalışılması mümkün değildir. Zira 20.000.000,00 TL bedelli kambiyo vasfını haiz bir adet bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan Konya ?? İcra Müdürlüğünün 20??/???0 Esas sayılı ilk takip dosyasında alacaklı 2.304.612,06 TL kısmi asıl alacak talep etmekle, bono miktarından geriye kalan alacağından vazgeçmiş ya da tahsil etmiş sayılacağından artık geriye kalan bono miktarını farklı bir kambiyo takibine konu edemez.” (Yargıtay 12. HD.nin 2021/6346-11891 E.K., 2021/6350-/11890 E.K, 2021/5300-10489 E.K. sayılı ilamları )

Yukarıda yer alan Yargıtay 12. HD.nin içtihatları uyarınca, kambiyo senedinden doğan asıl alacağın dahi bölünerek takibe konu edilmesinin mümkün olamayacağı saptaması karşısında (koşulların varlığı halinde) çek alacağı ile birlikte doğan çek tazminatının ek takip talebi ve ödeme emri ile talep edilmesinin mümkün olmadığının haydi haydi kabulü gerekir. Bu nedenle de, ilk derece mahkemesince ek takip talebi üzerine gönderilen ek ödeme emrinin iptaline karar verilmesi usul ve yasaya uygun olduğundan davalı temlik alacaklısının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

SONUÇ

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK.nun 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuran taraf üzerinde bırakılmasına,
4-İnceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Kararın, ilk derece mahkemesince bilgi mahiyetinde taraflara tebliğine,

Dair, HMK’nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede İİK’nın 6763 sayılı Kanun ile değişik 364. maddesi uyarınca ihtilaf konusu değer itibariyle KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 27/09/2022