Haciz isteme hakkı, alacaklı tarafından İİK, m. 78 gereğince 1 yıllık süresinde yerine getirildikten sonra dosyanın takipsiz kalması halinde yeniden haciz uygulanabilmesi için yenilemenin bildirilmesi için yenileme emrinin tebliğine ve yenilemeye esas harçların alınmasına gerek olmadığına dair Yargıtay kararları.
Yazı İçeriği
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 1985 kararı
| ESAS: 1985/1749 | KARAR: 1985/7392 | TARİH: 24.09.1985 |
Merci kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine, bu işle ilgili dosya mahallinden daireye 04.02.1985 tarihinde gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
İİK.nun 78. maddesi ödeme emri tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde haciz istenmemesi halini ele almış olup bu süre içinde haciz istenmez veya geri alındıktan sonra yenilenmezse haciz istemek hakkı düşer, yeniden haciz vaz’ı alacaklının yenileme talebinin borçluya tebliği ile mümkündür.
Tetkik konusu olayda alacaklı süresi içinde haciz istemiş, isteği gibi karar vermiş ancak haciz tatbik edilememiş, satış yapılamamıştır. Bu duruma göre haciz istemek hakkı değil, haciz kararı düşmüş olacağından yenileme isteğinin diğer tarafa tebliğine lüzum ve zaruret yoktur. Talep gibi haciz kararı verilmek gerekirken, açıklanan esaslara rağmen şikayetin reddolunması isabetsiz, temyiz itirazları yerinde görüldüğünden merci kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 24.09.1985 gününde, oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2006 kararı
| ESAS: 2006/15390 | KARAR: 2006/18841 | TARİH: 10.10.2006 |
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
İİK. nun 78/2. maddesi gereğince haciz istemek hakkı, ödeme emri tebliğ tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer. Aynı maddenin 4 ve 5. fıkraları gereğince ise (haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmez ise dosya muameleden kaldırılır. Yeniden haciz istemek yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır. İlama dayalı olmayan takiplerde yenileme talebi üzerine, yeniden harç alınır).
Somut olayda, ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren bir yıllık süre içerisinde alacaklı vekilinin talebi ile borçlu adına kayıtlı taşınmazların tapu kayıtlarına haciz konulmuş olmakla , İİK. nun 78/2. maddesinde düzenlenen “haciz isteme hakkı” süresi içinde yerine getirilmiştir. Ancak, yasada öngörülen zamanda satış istenmediğinden İİK’nun 106 ve 110. maddeleri gereğince haciz kalkmıştır. İİK. nun 78/son maddesi gereğince , yeniden haciz uygulanabilmesi için borçluya yenileme tebliğine ve yenileme harcı alınmasına gerek yoktur. O halde, Mahkemece şikayetin kabulü yerine reddine karar isabetsizdir.
SONUÇ
Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 10.10.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2007 kararı
| ESAS: 2007/20259 | KARAR: 2007/22754 | TARİH: 04.12.2007 |
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
İİK. nun 78/2. maddesi gereğince haciz istemek hakkı, ödeme emri tebliğ tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer. Aynı maddenin 4 ve 5. fıkraları gereğince ise (haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmez ise dosya muameleden kaldırılır. Yeniden haciz istemek yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır. İlama dayalı olmayan takiplerde yenileme talebi üzerine, yeniden harç alınır).
Somut olayda, ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren bir yıllık süre içerisinde 24.09.1999 tarihinde alacaklı vekilinin haciz talebinde bulunduğu ve borçlu adresinde menkul haczi yapıldığı, ayrıca İİK. nun 89/1.maddesi uyarınca gönderilen 1.haciz ihbarları ile borçlunun 3.şahıslar nezdindeki hak ve alacakları üzerine hacizler uygulandığı tespit edilmiştir. Bu durumda, İİK. nun 78/2. maddesinde düzenlenen “haciz isteme hakkı” süresi içinde yerine getirilmiş olup, İİK. nun 78/son maddesi gereğince , yeniden haciz uygulanabilmesi için borçluya yenileme tebliğine ve yenileme harcı alınmasına gerek yoktur. O halde, Mahkemece şikayetin kabulü yerine reddine karar isabetsizdir.
SONUÇ
Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 04.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2008 kararı
| ESAS: 2008/3960 | KARAR: 2008/6709 | TARİH: 03.04.2008 |
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;
İİK’nun 78/2.maddesi gereğince haciz istemek hakkı, ödeme emri tebliğ tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer. Aynı maddenin 4 ve 5. fıkralarında ise (Haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmez ise dosya muameleden kaldırılır. Yeniden haciz istemek yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır. İlama bağlı olmayan takiplerde yenileme üzerine yeniden harç alınır.) düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda, ödeme emrinin tebliğ tarihinden (19.03.2006) itibaren bir yıl içinde alacaklı vekilinin 29.03.2006 tarihli talebi ile gayirmenkullerinin ve menkullerinin haczi için müzekkereler yazılmış 3.kişilere 89/1 haciz ihbarnameleri gönderilmiştir. Bu durumda İİK’nun 78/2.maddesinde yazılı “Haciz isteme hakkı” süresinde yerine getirilmiştir. İİK’nun 78/son maddesi gereğince, yeniden haciz uygulanabilmesi için borçluya yenileme tebliğine ve yenileme harcı alınmasına gerek yoktur. Mahkemece borçlu vekilinin bu yöne ilişkin şikayetinin reddine karar verilmesi gerekirken istemin tümden kabulü isabetsizdir.
SONUÇ
Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 03.04.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2010 kararı
| ESAS: 2010/3540 | KARAR: 2010/16117 | TARİH: 22.06.2010 |
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
İİK. nun 363/2.maddesi uyarınca icra mahkemesince verilen kararlar tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde temyiz edilebilir. Temyiz tarihi ise temyiz harcının yatırıldığı veya temyiz dilekçesinin temyiz defterine kaydedildiği tarihtir. Somut olayda icra mahkemesince 10.06.2008 tarihinde borçlu vekilinin yokluğunda verilen kararın 20.03.2009 tarihinde borçlu vekili M. S.’a tebliğ edildiği, adı geçenin ise 27.04.2009 tarihinde yasal 10 günlük süreden sonra hükmü temyiz ettiği anlaşılmıştır. Borçlu vekili adına çıkarılan karar tebliğ evrakının incelenmesinde; tebligatın üzerinde borçlu vekilinin adı yazıyor ise de gönderildiği adresin borçlu asilin adresi olduğu ve tebliğin borçlu asilin kızı A. G. imzasına yapıldığı tespit edilmiştir.
Bu durumda her ne kadar vekil adı yazılmak suretiyle tebligat çıkarılmış ise de, adresin asile ait olması karşısında borçlu vekiline yapılmış bir tebligattan söz edilemez. Bu nedenle olayda 7201 sayılı Tebligat Kanunun 32.maddesinin uygulama imkanı da yoktur. Borçlu vekiline 22.04.2009 tarihinde mahkeme kararı tebliğ edildiğine göre, 27.04.2009 tarihinde yapılan temyiz yasal 10 günlük sürede olup, Dairemizce maddi yanılgı sonucu temyiz isteminin yasal süreden sonra yapıldığı nedeniyle süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi yerinde olmadığından borçlunun karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin temyiz dilekçesinin reddine ilişkin 23.11.2009 tarih, 2009/15177-23289 sayılı kararının kaldırılmasına oy birliği ile karar verilmesinden sonra borçlu vekilinin 27.04.2009 tarihli temyiz itirazlarının incelenmesine geçildi;
İİK. nun 134. maddesinde ihalenin feshi nedenleri teker teker belirtilerek gösterilmemiştir. Sadece, (ihalenin Borçlar Kanunu’nun 226. maddesinde yazılı),(satış ilanı tebliğ edilmemiş olması),(satılan malın esaslı niteliklerindeki hata) ve (ihaledeki fesat) nedeniyle ihalenin bozulabileceğine değinilmiştir.
İhalenin bozulma nedenleri gerek doktrinde ve gerekse Yargıtay uygulamasında;
- İhaleye fesat karıştırılmış olması
- Artırmaya hazırlık aşamasındaki hatalı işlemler,
- İhalenin yapılması sırasındaki hatalı işlemler,
- Alıcının taşınmazın önemli nitelikleri hakkında hataya düşürülmüş olması
şeklinde sıralanabilir.
Somut olayda, 16.11.2006 tarihinde yapılan ihalenin feshi istenilmiş, mahkemece, dosyanın işlemden kaldırılmış olmasına rağmen icra müdürlüğünce harç alınmaksızın dosyanın yenilenmesine karar verilmesinin usule uygun olmadığından bahisle ihalenin feshine karar verilmiştir. Mahkemenin fesih sebebi olarak kabul ettiği bu olgu yukarıda yazılı fesih nedenleri arasında bulunmamaktadır.
Kaldı ki; İİK. nun 78/2. maddesi gereğince haciz istemek hakkı, ödeme emri tebliğ tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer. Aynı maddenin 4 ve 5. fıkraları gereğince ise “haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmez ise dosya muameleden kaldırılır. Yeniden haciz istemek yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır. İlama dayalı olmayan takiplerde yenileme talebi üzerine, yeniden harç alınır”.
Somut olayda, ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren bir yıllık süre içerisinde 07.08.2000 tarihinde alacaklı vekilinin talebi ile borçlu adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydına haciz konulmuş olmakla, İİK. nun 78/2. maddesinde düzenlenen “haciz isteme hakkı” süresi içinde yerine getirilmiş olup, İİK. nun 78/son maddesi gereğince, yeniden haciz uygulanabilmesi için borçluya yenileme tebliğine ve yenileme harcı alınmasına gerek yoktur. İİK. nun 78.maddesi haciz isteme hakkına ilişkin olup, bir yıllık sürede haciz istendikten sonra haczedilen malın satışının yapılması için uygulama imkanı yoktur. Bir diğer anlatımla bir yıllık sürede haciz istendikten sonra artık takibe devam edilebilmesi için takipsizlik nedeniyle işlemden kaldırılan dosyanın yenilenmesi durumunda yenileme harcı alınmaz. Bu nedenle memurluk işleminde yasaya aykırılık da bulunmamaktadır.
İhalenin feshini gerektirecek başkacada bir neden de bulunmadığından, mahkemece ihalenin feshi istemin reddi yerine kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ
Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 22.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2014 kararı
| ESAS: 2014/23185 | KARAR: 2014/30289 | TARİH: 15.12.2014 |
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
İİK.nun 78/2.maddesine göre, alacaklının haciz isteme hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir yıl geçmekle düşer. Aynı maddenin dördüncü fıkrasına göre ise, haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmezse dosya işlemden kaldırılır. Alacaklının ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir yıl içerisinde haciz istemesi yeterli olup, yeniden haciz isteyebilmesi için borçluya yenileme emri tebliği ve harç yatırılması gerekmez.
Somut olayda borçluya ödeme emrinin 02.03.2005 tarihinde tebliğ edildiği ve bu tarihten itibaren İİK.nun 78/2. maddesinde öngörülen bir yıllık süre içinde 03.02.2006 tarihinde alacaklı tarafından haciz talebinde bulunulduğu ve anılan yasal zorunluluğun yerine getirildiği görülmüştür.
Bu durumda, İİK. nun 78/2. maddesinde düzenlenen “haciz isteme hakkı” süresi içinde yerine getirilmiş olup, İİK. nun 78/son maddesi gereğince, yeniden haciz uygulanabilmesi için borçluya yenileme tebliğine ve yenileme harcı alınmasına gerek yoktur.
O halde mahkemece, şikayetin reddi yerine, yazılı gerekçe ile kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ
Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK’nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15/12/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2016 kararı
| ESAS: 2015/30499 | KARAR: 2016/6521 | TARİH: 07.03.2016 |
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
İİK’nun 78/2. maddesinde “Haciz istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer. İtiraz veya dava halinde bunların vukuundan hükmün katileşmesine kadar veya alacaklıyla borçlunun icra dairesinde taksit sözleşmeleri yapmaları halinde taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen zaman hesaba katılmaz.” düzenlemesi yer almaktadır. Aynı maddenin dördüncü fıkrasına göre ise, haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmezse dosya işlemden kaldırılır. Alacaklının ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir yıl içerisinde haciz istemesi yeterli olup, yeniden haciz isteyebilmesi için borçluya yenileme emri tebliği ve harç yatırılması gerekmez.
Kanunun 78/2. maddesinde belirtilen “itiraz” kavramından icra mahkemesine İİK’nun 68-68/a maddeleri uyarınca yapılan itirazın kaldırılması talebinin, aynı maddede yazılı “dava” kavramından ise genel mahkemelere İİK’nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasının anlaşılması gerektiği kuşkusuzdur.
Somut olayda borçluya ödeme emrinin 10.05.2010 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun yasal sürede itirazı ile icra takibinin durduğu,….Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2011/89 esas, 2012/574 karar sayılı 18.12.2012 tarihli kararı ile itirazın iptaline karar verildiği görülmüştür. Bu durumda haciz isteme süresi itirazın iptali ilamının karar tarihinden itibaren başlayacağından, alacaklının 15.11.2013 tarihinde yaptığı haciz talebi, İİK.nun 78/2. maddesinde öngörülen bir yıllık sürededir.
Buna göre, İİK.nun 78/2. maddesinde düzenlenen “haciz isteme hakkı” süresi içinde yerine getirilmiş olup, İİK.nun 78/son maddesi gereğince, yeniden haciz uygulanabilmesi için borçluya yenileme tebliğine ve yenileme harcı alınmasına gerek yoktur.
O halde mahkemece, şikayetin reddi yerine, yazılı gerekçe ile kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ
Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK’nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.